Enerji ihtiyacı ve BMH hesaplama formülleri: Mifflin-St Jeor, Harris-Benedict, Schofield

En sık kullanılan BMH hesaplama formülü Mifflin-St Jeor'dur: erkekte 10 × kg + 6,25 × cm - 5 × yaş + 5, kadında aynı toplamın sonunda - 161. Bulduğunuz bazal metabolizma hızı, fiziksel aktivite katsayısıyla (PAL) çarpılınca günlük enerji ihtiyacı çıkar. Harris-Benedict, Schofield ve yağsız kütle denklemleri belirli danışan gruplarında tercih edilir.

Bu yazı diyetisyenler ve beslenme ve diyetetik öğrencileri için hazırlandı. Her denklemi katsayılarıyla, nereden geldiğiyle ve hangi danışanda zorlandığıyla birlikte anlatıyoruz; sonda kurgusal bir danışan üzerinde bütün hesabı adım adım yapıyoruz. Formüller sağlıklı bireyler için geliştirilmiş tahminlerdir. Hastalık, gebelik, emzirme, çocukluk ya da ağır kilo kaybı gibi durumlarda enerji gereksinimi klinik değerlendirme gerektirir ve hekimle birlikte belirlenir.

BMH, DEH ve TDEE: üç kavram, üç ayrı soru

Enerji hesabındaki karışıklığın çoğu, aynı şeymiş gibi kullanılan üç kavramdan çıkar.

• Bazal metabolizma hızı (BMH, İngilizce BMR): FAO/WHO/UNU raporunun tanımıyla yaşamla bağdaşan en düşük enerji harcama hızıdır. Sırtüstü yatarken; dinlenme, açlık ve zihinsel rahatlık gibi standart koşullarda ölçülür.
• Dinlenme enerji harcaması (DEH, İngilizce REE ya da RMR): Dinlenme hâlinde ölçülen, ama bazal ölçümün katı koşullarını tam karşılamayan harcamadır. Klinikte dolaylı kalorimetreyle ölçülen değer çoğu zaman DEH'tir; Mifflin-St Jeor denklemi de DEH ölçümlerinden türetildi. Pratikte iki terim sık sık birbirinin yerine kullanılır, ama bir makale okurken hangisinin ölçüldüğüne bakmak gerekir.
• Günlük toplam enerji harcaması (TDEE): Bir kişinin 24 saatte ortalama harcadığı enerjidir. Sağlıklı ve iyi beslenmiş bir yetişkinde enerji gereksinimi bu harcamaya eşittir.

Aynı rapor TDEE'nin üç bileşenini şöyle özetler: BMH, yaşa ve yaşam tarzına göre günlük harcamanın yüzde 45 ile 70'ini oluşturur. Karışık beslenen bir kişide besinlerin termik etkisi, 24 saat boyunca harcamayı BMH'nin yaklaşık yüzde 10'u kadar artırır. Fiziksel aktivite ise BMH'den sonra ikinci büyük ve en değişken bileşendir.

Fiziksel aktivite düzeyi (PAL) bu ilişkiden tanımlanır: PAL = TDEE / BMH (24 saat için). Tersinden okursak, TDEE = BMH × PAL. Bu çarpım, besinlerin termik etkisini de içerir; termik etkiyi ayrıca eklemezsiniz.

BMH hesaplama formülü: dört adımda enerji ihtiyacı

Hangi denklemi kullanırsanız kullanın, hesap aynı dört adımdan geçer:

1. Veriyi doğru toplayın. Kilo ve boyu beyana değil ölçüme dayandırın. Vücut bileşimi ölçümü varsa yöntemini ve cihazını not edin.
2. Danışana uygun denklemi seçin. Yaş, kilo durumu, vücut bileşimi ölçümünün güvenilirliği ve klinik durum seçimi belirler. Bu yazının "Hangi durumda hangi denklem?" bölümü bunu özetliyor.
3. BMH'yi hesaplayın ve PAL ile çarpın. PAL'ı danışanın gerçek gününe göre seçin; spor yapan danışanda egzersizi iki kez saymamaya dikkat edin.
4. Sonucu bir başlangıç noktası sayın. İlk haftaların besin tüketim kayıtları ve ağırlık eğilimi, denklemin bu danışanda ne kadar isabetli olduğunu gösterir. Gerekirse değeri ayarlayın ya da ölçüm isteyin.

Aşağıda denklemleri tek tek veriyoruz. Tüm denklemlerde kilo kg, boy cm, yaş yıl cinsindendir ve sonuç kcal/gün'dür.

Mifflin-St Jeor denklemi (1990)

Mifflin ve arkadaşları denklemi 19-78 yaş arası 498 sağlıklı yetişkinin (247 kadın, 251 erkek) dolaylı kalorimetreyle ölçülen DEH değerlerinden türetti. Örneklemin 264'ü normal ağırlıkta, 234'ü obezdi. Özgün denklem iki cinsiyet için tektir ve cinsiyeti bir değişken olarak içerir:

• DEH = 9,99 × kg + 6,25 × cm - 4,92 × yaş + 166 × cinsiyet - 161 (erkek için cinsiyet = 1, kadın için 0)

Yazarlar denklemi sadeleştirip cinsiyete göre ayırmanın tahmin gücünü değiştirmediğini bildirdi. Bugün yaygın kullanılan sürüm budur:

• Erkek: DEH = 10 × kg + 6,25 × cm - 5 × yaş + 5
• Kadın: DEH = 10 × kg + 6,25 × cm - 5 × yaş - 161

Aynı çalışmada yağsız kütle (YK), DEH'in tek başına en güçlü belirleyicisiydi ve şu denklem de verildi: DEH = 19,7 × YK + 413. Göreli vücut ağırlığını ya da yağ dağılımını denkleme eklemek tahmini anlamlı biçimde iyileştirmedi.

Sağlıklı, obez olan ve olmayan yetişkinlerde tahmin denklemlerini karşılaştıran 2005 tarihli sistematik derleme, en sık kullanılan dört denklem (Harris-Benedict, Mifflin-St Jeor, Owen ve FAO/WHO/UNU) içinde ölçülen değerin ±%10'u içinde en çok kişiyi Mifflin-St Jeor'un tahmin ettiğini ve hata aralığının en dar bu denklemde olduğunu bildirdi. Derleme aynı yerde önemli bir uyarı da yapar: denklem bireye uygulandığında kayda değer hatalar olabilir ve yaşlılar ile bazı etnik gruplar hem geliştirme hem doğrulama çalışmalarında yeterince temsil edilmemiştir.

Harris-Benedict: orijinal denklem ve Roza-Shizgal revizyonu

Orijinal Harris-Benedict (1918-1919)

Harris ve Benedict'in denklemleri 239 sağlıklı bireyin dolaylı kalorimetre verisinden türetildi ve yüz yılı aşkın süredir kullanılıyor. Yaygın yuvarlanmış katsayılar şöyledir:

• Erkek: BMH = 66,47 + 13,75 × kg + 5,003 × cm - 6,755 × yaş
• Kadın: BMH = 655,1 + 9,563 × kg + 1,850 × cm - 4,676 × yaş

Bazı çalışmalar katsayıları yuvarlanmamış hâliyle (örneğin erkekte 66,4730 ve 13,7516) kullanır; fark 1 kilokaloriden azdır. Mifflin-St Jeor çalışmasında orijinal Harris-Benedict, ölçülen DEH'i ortalama %5 fazla tahmin etti.

Revize Harris-Benedict (Roza ve Shizgal, 1984)

Roza ve Shizgal, Harris ve Benedict'in verisine Benedict'in sonradan yayımladığı ve daha geniş bir yaş aralığını kapsayan 98 kişilik veriyi ekleyerek denklemleri yeniden hesapladı:

• Erkek: BMH = 88,362 + 13,397 × kg + 4,799 × cm - 5,677 × yaş
• Kadın: BMH = 447,593 + 9,247 × kg + 3,098 × cm - 4,330 × yaş

Yazarlar, yeni regresyon denklemlerinin orijinallerine benzer olduğunu ve denklemlerin normal beslenen bir bireyin dinlenme enerji harcamasını ±%14 kesinlikle tahmin ettiğini bildirdi. Aynı çalışma, denklemlerin malnütrisyonlu hastalarda güvenilir olmadığını da gösterdi. Bu sonuç, hasta bir danışanda yalnızca denkleme dayanmamanın en eski gerekçelerinden biridir.

"Harris-Benedict" adıyla iki katsayı takımı dolaştığı için danışan dosyasına hangi sürümü kullandığınızı yazın.

Schofield ve FAO/WHO/UNU denklemleri

Schofield 1985'te geçmiş 50 yılın BMH literatürünü istatistiksel olarak eleyip yaş ve cinsiyet gruplarına göre denklemler yayımladı; bir kısmı yalnızca kiloyu, bir kısmı kiloyla birlikte boyu kullanır. FAO/WHO/UNU'nun 2001 uzman toplantısının raporu (2004) yetişkin enerji gereksinimini bu denklemlerin yalnızca kiloya dayanan sürümüyle hesaplar. Rapordaki tablonun kcal/gün karşılıkları şöyledir:

Erkek

• 3 yaş altı: 59,512 × kg - 30,4
• 3-10 yaş: 22,706 × kg + 504,3
• 10-18 yaş: 17,686 × kg + 658,2
• 18-30 yaş: 15,057 × kg + 692,2
• 30-60 yaş: 11,472 × kg + 873,1
• 60 yaş ve üstü: 11,711 × kg + 587,7

Kadın

• 3 yaş altı: 58,317 × kg - 31,1
• 3-10 yaş: 20,315 × kg + 485,9
• 10-18 yaş: 13,384 × kg + 692,6
• 18-30 yaş: 14,818 × kg + 486,6
• 30-60 yaş: 8,126 × kg + 845,6
• 60 yaş ve üstü: 9,082 × kg + 658,5

Bu denklemleri kullanırken bilmeniz gereken dört nokta var:

• Sürüm farkı: 1985 tarihli FAO/WHO/UNU raporundaki katsayılar biraz farklıdır; örneğin 18-30 yaş erkekte 15,3 × kg + 679, 30-60 yaş kadında 8,7 × kg + 829. İki sürüm aynı kilo için birkaç on kilokalori farklı sonuç verir; hangisini kullandığınızı belirtin.
• Veri tabanı: 2004 raporu, denklemlerin çoğunlukla Batı Avrupa ve Kuzey Amerika'daki çalışmalardan türetildiğini ve yetişkin verisinin neredeyse yarısının 1930'ların sonu ile 1940'ların başında, görece yüksek BMH'si olan İtalyan erkeklerden geldiğini belirtir. Rapor daha yeni denklemleri de inceledi, ama benimsenmelerini haklı çıkaracak kadar sağlam bulmadı.
• Bireysel hata: Schofield kendi çalışmasında birey düzeyinde tahmin hatasının yüksek olması gerektiğini vurgular. 2005 tarihli sistematik derleme de FAO/WHO/UNU denklemi için bireysel hatayı inceleyen bir doğrulama çalışması bulamadı. Bu denklemler daha çok grup ve nüfus düzeyindeki hesaplar için tasarlandı.
• Yaşlı grubu: 60 yaş ve üstü denklemler yalnızca 50 erkek ve 38 kadının verisine dayanır; diğer yetişkin grupları yüzlerce, hatta binlerce kişiye dayanır.

Çocuk ve adolesanlarda enerji gereksinimi büyümeyi de içerdiği için yalnızca BMH ve PAL ile hesaplanmaz; bu yaş grupları FAO/WHO/UNU raporunda ayrı bölümlerde ele alınır ve çocuk hekimiyle birlikte değerlendirilmelidir.

Yağsız kütleye dayalı denklemler: Cunningham ve Katch-McArdle

Dinlenme enerji harcamasının büyük kısmını yağsız kütle belirler. Bu yüzden vücut bileşimi güvenilir biçimde ölçülmüşse, kilo yerine yağsız kütleyi kullanan denklemler daha anlamlı olabilir. Üç denklem öne çıkar:

• Cunningham (1980): BMH = 500 + 22 × YK. Harris ve Benedict'in verisinden 223 kişi yeniden analiz edildi; yağsız kütle tek belirleyici olarak bulundu ve cinsiyetle yaşın tahmine az katkı yaptığı gösterildi.
• Cunningham (1991): DEH = 370 + 21,6 × YK. Vücut bileşimi ile enerji harcaması üzerine yapılmış çalışmaların derlemesinden önerilen genel denklemdir ve DEH'teki değişkenliğin %65-90'ını açıklar. Aynı katsayılar uygulamada Katch-McArdle adıyla da bilinir; bu adla verilen denklem McArdle, Katch ve Katch'in egzersiz fizyolojisi kitabına atfedilir.
• Mifflin-St Jeor yağsız kütle denklemi (1990): DEH = 19,7 × YK + 413.

Yağsız kütle şu şekilde hesaplanır: YK = kg × (1 - vücut yağ yüzdesi / 100). Denklem ancak bu ölçüm kadar iyidir. Biyoempedans cihazları vücut suyunu ve dolayısıyla yağsız kütleyi cihazın kendi denklemleriyle tahmin eder; hidrasyon, son öğün ve egzersiz sonuçları değiştirebilir. Ölçümü her seferinde aynı cihazla ve benzer koşullarda yapmak, karşılaştırmayı daha güvenilir kılar. Cihazların raporladığı "bazal metabolizma" değeri de bir ölçüm değil, cihazın kullandığı bir denklemin sonucudur.

Cunningham'ın 1991 derlemesi, yağ kütlesinin genel nüfusta DEH'e bağımsız bir katkısını desteklemez; ama obez kadınlarda yağ kütlesinin ayrıca anlamlı bir belirleyici olabileceğini not eder.

Bu denklemleri aynı örnek vaka üzerinde yan yana görmek isterseniz Kalyn panelindeki hesaplayıcıya kendi örnek danışanlarınızla bakabilirsiniz: Demo hesabı isteyin.

Fiziksel aktivite katsayısı (PAL) nasıl seçilir?

Örnek hesapta göreceğiniz gibi BMH denklemleri arasında 100-200 kcal fark çıkabilir. PAL seçimindeki bir basamaklık fark ise bundan büyük olabilir. Bu yüzden katsayıyı en az denklem kadar özenle seçin.

FAO/WHO/UNU yaşam tarzı aralıkları

2004 raporu yetişkinler için üç yaşam tarzı tanımlar:

• Hareketsiz ya da hafif aktif (PAL 1,40-1,69): Fiziksel çaba gerektirmeyen işlerde çalışan, çoğunlukla motorlu taşıtla ulaşan, boş zamanında düzenli egzersiz yapmayan kişiler; örneğin büro çalışanları.
• Aktif ya da orta düzeyde aktif (PAL 1,70-1,99): Ağır olmayan ama bedensel çaba isteyen işlerde çalışanlar (ör. inşaat işçileri) ya da işi hareketsiz olup düzenli egzersiz yapanlar.
• Çok aktif (PAL 2,00-2,40): Günde birkaç saat düzenli olarak ağır iş ya da yoğun boş zaman etkinliği yapanlar. Rapora göre 2,40'ın üzerindeki değerleri uzun süre sürdürmek zordur.

Rapor ayrıca bu formülü gebe ve emziren olmayan yetişkinler için tanımlar; gebelik ve emzirmede ek gereksinim ayrıca hesaplanır.

Uygulamada yaygın beş basamaklı çarpanlar

Birçok hesaplayıcı ve ders notu şu beş basamağı kullanır: hareketsiz 1,2; az hareketli 1,375; orta hareketli 1,55; çok hareketli 1,725; aşırı hareketli 1,9. Bu çarpanlar pratikte çok yaygındır, ancak bu yazı için kökenlerini gösteren hakemli bir doğrulama çalışmasına ulaşamadık. İki aralığı karşılaştırdığınızda dikkat çeken nokta şudur: "hareketsiz" için kullanılan 1,2, FAO/WHO/UNU raporunun en düşük yaşam tarzı aralığının (1,40) altındadır.

Hangi diziyi kullanırsanız kullanın, şu ilkeler işinizi kolaylaştırır:

• Danışanın tipik gününü sorun, en iyi gününü değil. "Haftada dört gün spor salonu" hedefi ile son bir aydaki gerçek sıklık çoğu zaman farklıdır.
• İşi ve boş zamanı ayrı sorun. Masa başı çalışan ama her gün bir saat yürüyen danışan ile ayakta çalışıp hiç egzersiz yapmayan danışanın PAL'ı benzer çıkabilir.
• Egzersizi iki kez saymayın. PAL, alışılmış hareketi zaten kapsar. Egzersizin enerjisini ayrıca ekliyorsanız PAL'ı egzersiz olmadan seçin.
• Katsayıyı not edin. Bir sonraki görüşmede neden o değeri seçtiğinizi bilmek, ayarlamayı kolaylaştırır.

Kurgusal bir danışanla adım adım örnek hesap

Örnek: 40 yaşında, 165 cm boyunda ve 72 kg ağırlığında kurgusal bir kadın danışan. Masa başı çalışıyor, işe toplu taşımayla gidiyor ve haftada üç gün 30-40 dakika tempolu yürüyor. Bilinen bir hastalığı yok, ilaç kullanmıyor, gebe ya da emziren değil. Biyoempedans ölçümünde vücut yağı %35 çıkmış. Kişi ve değerler gerçek değildir.

1. Adım: Mifflin-St Jeor ile BMH

• 10 × 72 = 720
• 6,25 × 165 = 1.031,25
• 5 × 40 = 200
• 720 + 1.031,25 - 200 - 161 = 1.390,25

Sonuç: yaklaşık 1.390 kcal/gün. Sadeleştirilmemiş katsayılarla (9,99 ve 4,92) sonuç 1.392,73 kcal çıkar; fark 3 kcal'den azdır.

2. Adım: Diğer denklemlerle karşılaştırma

• Revize Harris-Benedict: 447,593 + 9,247 × 72 + 3,098 × 165 - 4,330 × 40 = 447,593 + 665,784 + 511,17 - 173,2 = 1.451,347, yani yaklaşık 1.451 kcal.
• Orijinal Harris-Benedict: 655,1 + 9,563 × 72 + 1,850 × 165 - 4,676 × 40 = 655,1 + 688,536 + 305,25 - 187,04 = 1.461,846, yani yaklaşık 1.462 kcal.
• Schofield (FAO/WHO/UNU 2004, 30-60 yaş kadın): 8,126 × 72 + 845,6 = 585,072 + 845,6 = 1.430,672, yani yaklaşık 1.431 kcal. 1985 raporundaki sürümle (8,7 × 72 + 829) 1.455,4, yani yaklaşık 1.455 kcal.
• Yağsız kütle: 72 × (1 - 0,35) = 46,8 kg.
• Cunningham (1980): 500 + 22 × 46,8 = 500 + 1.029,6 = 1.529,6 kcal, yaklaşık 1.530.
• Cunningham (1991) / Katch-McArdle: 370 + 21,6 × 46,8 = 370 + 1.010,88 = 1.380,88 kcal, yaklaşık 1.381.
• Mifflin-St Jeor yağsız kütle denklemi: 19,7 × 46,8 + 413 = 921,96 + 413 = 1.334,96 kcal, yaklaşık 1.335.

Aynı danışan için sonuçlar 1.335 ile 1.530 kcal arasında, yani yaklaşık 195 kcal'lik bir aralığa yayıldı. İki Cunningham denklemi arasında bile 149 kcal fark var. Hangisinin bu danışana en yakın olduğunu yalnızca ölçüm ya da izlem söyleyebilir.

3. Adım: PAL seçimi

Danışanın işi hareketsiz, ama düzenli yürüyüşü var. FAO/WHO/UNU sınıflamasında "hareketsiz ya da hafif aktif" aralığına (1,40-1,69) giriyor; yürüyüşü hesaba katarak aralığın ortasına yakın 1,5 seçiyoruz.

• TDEE = 1.390 × 1,5 = 2.085 kcal/gün
• Aralığın alt ucu: 1.390 × 1,40 = 1.946 kcal
• Aralığın üst ucu: 1.390 × 1,69 = 2.349,1 kcal, yaklaşık 2.349

Aynı danışana beş basamaklı diziden "az hareketli" (1,375) çarpanını uygulasaydık: 1.390 × 1,375 = 1.911,25, yaklaşık 1.911 kcal. Yalnızca katsayı dizisini değiştirmek, sonucu 174 kcal değiştirdi. Denklemler arasındaki fark da hesaba katılınca, PAL 1,5 ile günlük harcama yaklaşık 2.000 kcal (1.335 × 1,5 = 2.002,5) ile 2.295 kcal (1.530 × 1,5 = 2.295) arasında değişiyor.

4. Adım: Başlangıç değerini izlemle doğrulayın

Bu danışan için kiloyu korumaya yönelik başlangıç değeri olarak 2.085 kcal makul bir tahmindir. Bir sonraki adım bu değeri kâğıt üzerinde bırakmamaktır: iki-dört haftalık besin tüketim kayıtları ve ağırlık eğilimi, tahminin gerçeğe ne kadar yakın olduğunu gösterir. Kilo değişimi hedefleniyorsa enerji farkının büyüklüğü danışanın durumuna, hedefine ve sürdürülebilirliğe göre belirlenir; bu adımları diyet listesi nasıl hazırlanır rehberimizde anlattık.

Hangi durumda hangi denklem?

Aşağıdaki öneriler bir başlangıç çerçevesidir; klinik yargının yerini almaz.

• Sağlıklı yetişkin, normal ağırlıkta ya da obez: Mifflin-St Jeor. Sistematik derlemede en çok kişiyi ±%10 içinde tahmin eden denklemdi.
• Güvenilir vücut bileşimi ölçümü olan, kaslı ya da düzenli antrenman yapan yetişkin: Cunningham (1980) ya da diğer yağsız kütle denklemleri.
• Grup ya da toplu beslenme planlaması, nüfus düzeyinde hesap: FAO/WHO/UNU (Schofield) denklemleri ve PAL aralıkları.
• Eski kayıtlarla karşılaştırma, Harris-Benedict kullanan bir kurumla çalışma: Harris-Benedict; hangi sürümü kullandığınızı belirterek.
• Hastalık, malnütrisyon, yoğun bakım, ameliyat sonrası dönem: Denklem yerine klinik değerlendirme; mümkünse dolaylı kalorimetre.
• Çocuk, adolesan, gebe ve emziren kadın: Bu yazıdaki yetişkin formülleri tek başına yeterli değildir; yaşa ve fizyolojik duruma özgü yöntemler gerekir.

Özel durumlarda sınırlılıklar

Obezite

Mifflin-St Jeor'un geliştirme örnekleminde 234 obez birey vardı ve denklem sistematik derlemede obez yetişkinlerde de en iyi sonucu verdi. Yine de bireysel hata ortadan kalkmaz. Şili'de 18-73 yaş arası 620 sağlıklı kadında (yaklaşık üçte biri obez) yapılan bir çalışmada değerlendirilen denklemlerin tümü DEH'i fazla tahmin etme eğilimindeydi. Ölçülen değerin ±%10'u içinde kalan tahmin oranı Katch-McArdle'da %39,5, Mifflin-St Jeor'da %33,1, orijinal Harris-Benedict'te %17,3 oldu. Bu tür sonuçlar, obez danışanda hesaplanan değeri ilk haftaların kayıtlarıyla sınamanın önemini gösterir.

Yaşlılık

Yaşlı bireyler hem denklemlerin geliştirildiği hem de doğrulandığı çalışmalarda az temsil edilir. FAO/WHO/UNU tablosundaki 60 yaş ve üstü Schofield denklemlerinin yalnızca 88 kişinin verisine dayanması bunun bir örneğidir. Yaşlı danışanda kas kaybı, hareketlilik ve kronik hastalıklar enerji gereksinimini değiştirebilir; hesaplanan değeri dikkatle izleyin ve gerektiğinde hekimle birlikte değerlendirin.

Sporcular

Sporcularda yağsız kütle oranı görece yüksek olduğu için DEH'in de daha yüksek olması beklenir; kiloya ve boya dayanan genel denklemler bu farkı yakalamayabilir. Haftada ortalama 9 saat antrenman yapan, 18-35 yaş arası 90 amatör sporcuda yapılan bir çalışmada Cunningham (1980) denklemi erkeklerin %84,9'unda ve kadınların %78,4'ünde ölçülen değerin ±%10'u içinde kaldı. Harris-Benedict, FAO/WHO/UNU, Schofield, Mifflin-St Jeor ve Owen denklemlerinin isabet oranı ise %50'nin altındaydı. Sporcuda ayrıca antrenman yükü günden güne değiştiği için tek bir PAL yerine antrenman ve dinlenme günleri için ayrı hesap yapmak daha gerçekçidir.

Hastalık ve klinik durumlar

Bu yazıdaki denklemlerin hiçbiri hasta bireyler için geliştirilmedi. Roza ve Shizgal'ın çalışması Harris-Benedict denklemlerinin malnütrisyonlu hastalarda güvenilir olmadığını gösterdi. Kronik hastalık, enfeksiyon, ameliyat, yanık, kanser ya da yoğun bakım gibi durumlarda enerji gereksinimi klinik değerlendirme gerektirir; beslenme planı hekim ve klinik beslenme ekibiyle birlikte yapılır. Kilo kaybı ya da kilo alımı açıklanamıyorsa danışanı hekime yönlendirin.

Dolaylı kalorimetre: tahmin yerine ölçüm

Dolaylı kalorimetre, kişinin solunumla tükettiği oksijeni ve ürettiği karbondioksiti ölçerek enerji harcamasını hesaplar. Mifflin-St Jeor ve Harris-Benedict denklemleri de bu yöntemle yapılmış ölçümlerden türetildi. 2005 tarihli sistematik derlemenin uzman paneli şu noktaların altını çizer:

• Geçerli bir protokolle yapılan ölçüm, tahmin denklemlerinin hatasını ortadan kaldırır.
• Tahminin bir bireyde ne zaman kabul edileceği klinik yargıya bırakılmalıdır.
• Tahmin yöntemleri bir bireyde klinik açıdan önemli biçimde yanılıyorsa dolaylı kalorimetre önemli bir araç olabilir.
• Doğrulama çalışmalarında az temsil edilen gruplarda tahminlerin doğruluğuna şüpheyle yaklaşılmalıdır.

Ölçüm her muayenehanede bulunmaz. Kayıtları güvenilir olduğu hâlde ağırlık eğilimi haftalarca beklenenden sapan danışanı ölçüm yapılabilecek bir merkeze yönlendirebilirsiniz.

Kalyn'de enerji gereksinimi hesaplayıcısı

Kalyn'in diyetisyen panelindeki Hesaplayıcılar bölümünde enerji gereksinimi hesaplayıcısı bulunur. Bazal metabolizmayı Mifflin-St Jeor (varsayılan), orijinal Harris-Benedict ya da Roza-Shizgal revizyonuyla hesaplar, formüllerin sonuçlarını yan yana karşılaştırır ve seçtiğiniz hareket düzeyiyle günlük harcamayı (TDEE) gösterir. Hareketsizden aşırı hareketliye beş hareket düzeyi vardır ve sonuçta kullanılan hareket katsayısı yazılır. İsterseniz egzersizleri süresiyle ekleyebilirsiniz; enerjileri güncel aktivite kompendiyumunun MET değerleriyle hesaplanır. Hesaplayıcı yalnızca yetişkinler (18 yaş ve üstü) içindir ve sonuçların tahmin olduğunu belirten bir bilgilendirme gösterir.

Danışana enerji ve makro hedefi koyarken Mifflin-St Jeor, klinik beslenmede kullanılan kilogram başına (ESPEN) yaklaşım ya da elle giriş seçeneklerinden birini kullanırsınız. Schofield ve yağsız kütle denklemleri hesaplayıcıda yer almaz; bunlarla hesapladığınız değeri hedefe elle girebilirsiniz. Danışanın biyoempedans ölçümündeki yağsız kütle ve bazal metabolizma değerleri ölçüm kaydında saklanır. Seçtiğiniz formülü danışan görmez.

Program seçerken hesaplayıcıların yanında hangi ölçütlere bakmanız gerektiğini diyetisyen programı nasıl seçilir yazımızda ele aldık. Beslenme ve diyetetik öğrencisiyseniz, öğrenci paketiyle hesaplayıcıları kurgusal vakalar üzerinde kullanabilirsiniz: Öğrenci olarak başlayın.

Kalyn ile enerji ihtiyacı hesaplamak

Bu yazıdaki hesapları her danışan için ayrı bir tabloda yapmak yerine, ölçüm, hedef ve takip aynı panelde dursun istiyorsanız Kalyn'i kendi örnek danışanlarınızla görebilirsiniz: Demo hesabı isteyin. Paketler etkin danışan sayısına göre ayrılır ve danışanlarınız ücretsiz kullanır; ayrıntılar için Paketleri inceleyin. Öğrenciyseniz Öğrenci olarak başlayın. Hesaplayıcılar ya da geçiş hakkında sorularınız için Bize yazın.